Daz Dillinger

# داز دیلینجر (Daz Dillinger)؛ معمار پنهان صدای وست کوست

## مقدمه

در تاریخ موسیقی هیپ‌هاپ، نام‌های بزرگی چون **Dr. Dre**، **Snoop Dogg** و **Tupac Shakur** همواره درخشان‌ترین جایگاه‌ها را به خود اختصاص داده‌اند. اما در پشت صحنه‌ی این آثار ماندگار، تولیدکنندگان و آهنگسازانی فعالیت کرده‌اند که کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. یکی از تاثیرگذارترین این چهره‌ها، **Daz Dillinger** است؛ رپر و تهیه‌کننده‌ای که نقش کلیدی در شکل‌گیری صدای افسانه‌ای **Death Row Records** و سبک **G‑funk** ایفا کرد.

## سال‌های نخستین و آغاز راه

**Delmar Drew Arnaud** که با نام هنری **Daz Dillinger** (و پیشتر **Dat Nigga Daz**) شناخته می‌شود، در ۲۵ می ۱۹۷۳ در **Long Beach، California** به دنیا آمد. او در همان شهری بزرگ شد که پسرعموی بزرگترش، **Snoop Dogg**، در آن رشد یافت. این نسبت خویشاوندی، بعدها به یکی از همکاری‌های ماندگار تاریخ هیپ‌هاپ انجامید.

داز در نوزده‌سالگی فعالیت موسیقی خود را آغاز کرد و به **Death Row Records** پیوست، همان نهادی که در اوایل دهه‌ی ۱۹۹۰ به یکی از قدرتمندترین برچسب‌های موسیقی هیپ‌هاپ تبدیل شد. در آنجا، او شانس بی‌نظیری یافت تا فنون تولید موسیقی را مستقیماً از **Dr. Dre** بیاموزد؛ کسی که بعدها به عنوان بزرگ‌ترین معلم و راهنمای او در عرصه‌ی تهیه‌کنندگی شناخته شد. داز خود در مصاحبه‌ای گفته است که دکتر در نحوه‌ی استفاده از تجهیزات استودیویی و ساخت بیت‌های کامل روی دستگاه‌های نوار (tape machines) با چندین ترک به او آموزش داد و او را از یک دی‌جی ساده به یک تهیه‌کننده‌ی حرفه‌ای تبدیل کرد.

## دوران طلایی Death Row Records

نخستین اعتبار تولیدی مهم داز، بر روی آلبوم تحسین‌شده‌ی **Dr. Dre** یعنی **The Chronic** (۱۹۹۲) رقم خورد. این آلبوم که به عنوان یکی از مهم‌ترین آثار تاریخ هیپ‌هاپ شناخته می‌شود، نه‌تنها **G‑funk** را به عنوان یک سبک تعریف کرد، بلکه مسیر **West Coast hip hop** را برای همیشه دگرگون ساخت. داز در این آلبوم هم به عنوان رپر و هم به عنوان تهیه‌کننده مشارکت داشت.

سال بعد، داز در ساخت آلبوم آغازین پسرعمویش، **Snoop Dogg** یعنی **Doggystyle** (۱۹۹۳) نقشی محوری ایفا کرد. اگرچه **Suge Knight**، بنیانگذار **Death Row**، بعدها ادعا کرد که داز تهیه‌کننده‌ی واقعی این آلبوم بوده و **Dr. Dre** اعتبار کار او را تصاحب کرده است، خود داز این ادعا را رد کرده و گفته است که **Doggystyle** حاصل کار گروهی بوده است.

با این حال، بزرگ‌ترین دستاورد تولیدی داز در این دوران، همکاری با **Tupac Shakur** در آلبوم دو–لوحی **All Eyez on Me** (۱۹۹۶) بود. داز در مصاحبه‌ای فاش کرد که پنج آهنگ نخست این آلبوم افسانه‌ای را خودش تهیه کرده است. به گفته‌ی او، توپاک بلافاصله پس از آزادی از زندان به استودیو آمد و شیمی خلاقانه‌ی میان آنها، لحن و ضرب‌آهنگ کل آلبوم را رقم زد.

در کنار این فعالیت‌ها، داز در سال ۱۹۹۲ به همراه **Kurupt**، گروه دو نفره‌ی **Tha Dogg Pound** را تشکیل داد. این گروه در سال ۱۹۹۵ آلبوم **Dogg Food** را منتشر کرد که با استقبال گسترده‌ای مواجه شد و به چند–پلاتین رسید. **Tha Dogg Pound** تا به امروز هشت آلبوم استودیویی منتشر کرده است و فروش آنها در آمریکا از مرز چهار میلیون نسخه عبور کرده است.

## سبک تولید و امضای صوتی

سبک تولید **Daz Dillinger** ریشه در **G‑funk** دارد؛ سبکی که **Dr. Dre** و **Warren G** پایه‌گذار آن بودند اما داز آن را به سطحی جدید ارتقا داد. صدای امضای داز با بیس‌های سنگین Moog، هیت‌های خشک و شفاف (snap hats)، و ملودی‌های سینت‌سایزر روان شناخته می‌شود. او خود در مصاحبه‌ای گفته است که فرایند خلاقانه‌اش اغلب با درام‌ها آغاز می‌شود و سپس بیس‌لاین‌ها و ملودی‌ها را روی آن لایه‌گذاری می‌کند.

داز تهیه‌کنندگی را به رپ کردن ترجیح می‌دهد. او در این باره گفته است: «تهیه‌کنندگی به من اجازه می‌دهد که هنرمندان را به آن چیزی که واقعاً هستند تبدیل کنم. دوست دارم مردم سرشان را برگردانند و بگویند «وای، این بیت توی کلوب می‌ترکاند!». این نگاه، او را به یکی از تاثیرگذارترین تهیه‌کنندگان پشت صحنه‌ی **Death Row** تبدیل کرد، به‌ویژه پس از خروج **Dr. Dre** از این برچسب در سال ۱۹۹۶ که داز به تهیه‌کننده‌ی اصلی شرکت تبدیل شد.

## دوران پس از Death Row و فعالیت‌های مستقل

پس از مرگ **Tupac Shakur**، خروج **Snoop Dogg** و **Kurupt**، و زندانی شدن **Suge Knight**، داز تقریباً تنها هنرمند بزرگ باقی‌مانده در **Death Row** بود و مسئولیت عمده‌ی تولیدات شرکت بر عهده‌ی او قرار گرفت.

در سال ۱۹۹۸، داز نخستین آلبوم انفرادی خود را با عنوان **Retaliation, Revenge and Get Back** منتشر کرد. این آلبوم که با نام تجاری جدید و تجاری‌تر **Daz Dillinger** عرضه شد، تا رده‌ی هشتم جدول **Billboard 200** صعود کرد و به گواهی طلا (gold) دست یافت، هرچند در مقایسه با استانداردهای بالای **Death Row**، شکستی تجاری محسوب می‌شد. فروش این آلبوم در آمریکا به ۸۸۰,۰۰۰ نسخه و در جهان به ۱.۲ میلیون نسخه رسید.

در سال ۲۰۰۰، داز **Death Row** را ترک کرد و برچسب مستقل خود را با نام **Gangsta Advisory Records** تأسیس نمود. در همان سال، به همراه **Soopafly**، شرکت **D.P.G. Recordz** را نیز بنیان گذاشت. دومین آلبوم انفرادی او با عنوان **R.A.W.** در همین سال منتشر شد و اگرچه به موفقیت دوران **Death Row** دست نیافت، اما در صحنه‌ی زیرزمینی **West Coast** به جایگاه فرقه‌ای (cult) دست یافت.

داز در سال‌های بعد آلبوم‌های متعددی منتشر کرد از جمله **This Is the Life I Lead** (۲۰۰۲)، **DPGC: U Know What I’m Throwin’ Up** (۲۰۰۳)، **I Got Love in These Streetz** (۲۰۰۴)، **Tha Dogg Pound Gangsta LP** (۲۰۰۵) و **So So Gangsta** (۲۰۰۶). او تا دهه‌ی ۲۰۲۰ نیز به فعالیت خود ادامه داد و آلبوم‌هایی چون **Witit Witit** (۲۰۱۲) و **Dat Nigga Daz** (۲۰۲۳) را روانه‌ی بازار کرد. در مجموع، آثار انفرادی داز بیش از یک میلیون نسخه در آمریکا و ۱.۲ میلیون نسخه در جهان فروش داشته است.

## اختلافات و آشتی‌ها

دوران فعالیت داز بدون حاشیه نبوده است. او در اوایل دهه‌ی ۲۰۰۰ با **Kurupt**، هم‌گروهی قدیمی‌اش، به دلیل پیوستن کروپت به **Death Row** و **Suge Knight** دچار اختلاف شد و هر دو چندین آهنگ توهین‌آمیز علیه یکدیگر منتشر کردند. با این حال، در ۱۳ آوریل ۲۰۰۵، این دو در نشستی به نام «Protect the West» با یکدیگر آشتی کردند و همراه با دیگر چهره‌های شاخص **West Coast**، اختلافات را کنار گذاشتند.

داز همچنین در طول سال‌ها با **Suge Knight** و حتی پسرعمویش **Snoop Dogg** دچار تنش‌هایی شده است. با این حال، این اختلافات هرگز نتوانست جایگاه او را به عنوان یکی از ستون‌های اصلی **West Coast hip hop** خدشه‌دار کند.

## میراث و تاثیرگذاری

**Daz Dillinger** به عنوان یکی از نخستین هنرمندانی که با **Death Row Records** قرارداد بست، به عنوان پیشگامی محوری در سبک **G‑funk** و نمادی از **gangsta rap** دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ **West Coast** شناخته می‌شود. او در کنار **Dr. Dre**، **Warren G** و دیگران، به تعریف صدای یک نسل کمک کرد و آثاری خلق نمود که همچنان الهام‌بخش هنرمندان جوان هستند.

تعداد بیشماری از نشریات و منابع موسیقی، داز را به عنوان یکی از اعضای کلیدی امپراتوری **Death Row** در اواسط دهه‌ی ۱۹۹۰ معرفی کرده‌اند؛ تهیه‌کننده‌ و رپری که در کنار بهترین‌های **West Coast** کار کرده است. وبسایت **Baidu** در ارزیابی خود از داز نوشته است که «به عنوان یک تهیه‌کننده، استعداد او به‌گونه‌ای برجسته است که او را در زمره‌ی بزرگان تاریخ هیپ‌هاپ قرار می‌دهد».

با فروش بیش از چهار میلیون نسخه از آثار **Tha Dogg Pound** در آمریکا و بیش از یک میلیون نسخه از آثار انفرادی، داز نه‌تنها از نظر هنری، بلکه از نظر تجاری نیز یکی از موفق‌ترین چهره‌های **West Coast** محسوب می‌شود.

## جمع‌بندی

**Daz Dillinger** در طول بیش از سه دهه فعالیت حرفه‌ای، از یک نوجوان مشتاق در **Long Beach** به یکی از تاثیرگذارترین تهیه‌کنندگان تاریخ هیپ‌هاپ تبدیل شد. او که هنر تولید را از **Dr. Dre** آموخت، با خلق بیت‌های ماندگار برای آلبوم‌هایی چون **The Chronic**، **Doggystyle** و **All Eyez on Me**، نقشی بی‌بدیل در تعریف صدای **G‑funk** و **West Coast hip hop** ایفا کرد. اگرچه نام او همواره در سایه‌ی ستارگان بزرگ‌تری چون **Dr. Dre**، **Snoop Dogg** و **Tupac** قرار گرفته، اما بدون شک **Daz Dillinger** یکی از معماران پنهان دوران طلایی **Death Row Records** و یکی از ارکان اصلی موسیقی هیپ‌هاپ ساحل غربی است.